Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı'nın (ÖYP) Asıl Bitişi

Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) geçen yıl bu zamanlarda YÖK tarafından kadro istenmemesi ve buna istinaden Maliye Bakanlığı tarafından istenmeyen kadrolara bütçe tahsis edilmemesi ile geçen yıl bu zamanlar rafa kaldırılmıştı.

Bakınız: http://mdphdturkiye.blogspot.co.ke/2015/09/ogretim-uyesi-yetistirme-programnn-oyp.html

Aslına bakacak olursak, YÖK'ün kadro istemesi ve buna istinaden Maliye Bakanlığı'nın bütçe tahsis etmesiyle tekrardan aktif olabilecek bir pozisyondaydı. İlerleyen yıllarda yeni hükumetler tarafından tekrar canlandırılabilir bir pozisyondaydı. Lakin son yayınlanan 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ÖYP ile atanmış araştırma görevlilerinin statüleri 33a kadrosundan 50d kadrosuna çevrilmiştir. Böylece ÖYP'nin ruhu olan bu kadro tamamıyla bitirilmiş olmaktadır.

Bakınız: http://www.yok.gov.tr/web/guest/oyp-li-arastirma-gorevlilerinin-50d-ye-donusturulmesi-hakkinda-genelge

33a 50d Farkı

ÖYP ile atanan araştırma görevlileri atandıkları üniversitelere 33a olan devamlı kadro ile atanırlar. Böylece yurt içinde doktora eğitimini tamamladıktan sonra üniversitelerinde doktora sonrası çalışmaya kesintiye uğramaksızın devam edebilirler.

50d ise üniversitelerin kendi adına aldıkları araştırma görevlilerine verdikleri kadrodur. 33a kadrosundan tek farkı yüksek lisans ya da doktora bittiğinde araştırma görevlisinin üniversite ile ilişiğinin kesilmesidir. Kişi ilişik kesilmesi sonrası bir akademik pozisyona başvurur ve kabul alması halinde üniversitede bir unvan ile çalışmaya dönebilir.

ÖYP ile atanan araştırma görevlilerine 33a kadrosu verilmesinin doğru ya da yanlış olmasını tartışmam. Bu devletin kararıdır. Lakin, ÖYP programı başlayıp kişiler özlük haklarını değerlendirdikten sonra programa başvurup kabul aldıktan sonra kuralları değiştirmek oldukça yanlış. Sonuçta bu özlük hakları olmasaydı ÖYP programına başvurmayacak birçok kişi vardı. Ben oyunun kurallarının başta belirlenmesi taraftarıyım.

Akademik Personel Kalitesi Olarak ÖYP'nin Karnesi

ÖYP programı kapsamında araştırma görevlisi yerleştirmeleri ALES, dil ve okul puanlarının belirli yüzlerle alınması sonucunda oluşan puana göre yapılmaktadır. Kim puan olarak yüksek puana sahipse kadrolara yerleşmektedir. ÖYP kapsamında 2015 yılında yapılan alımlar hariç mülakat yapılmamıştır. Dolayısıyla programa giren adaylar tarafsız bir elemeden geçirilerek alınmıştır. Belki de (bence öyle, sizcesini bilemem) Türkiye tarihinde yapılan en tarafsız araştırma görevlisi ve akademik personel alımı olmuştur. Programa kabul edilen kişiler, kendi gözlemim, genel olarak akademik alana istekli kişilerden oluşmaktadır. Tabi ki bırakan, layık olmayan kişiler bu program kapsamında bir yerlere yerleşmiş olabilir, lakin bu yüzdenin şimdiye kadar uygulanan politikalar arasında en düşük yüzdeye sahip olduğunu düşünmekte ve gözlemlemekteyim.

Bu şekilde tarafsız bir şekilde yapılan alımın birilerinin ya da bir grubun tarafına kaydığını düşünmek oldukça yanlış bir yaklaşım. Devlet buna göre suçlu olan kişileri program kapsamına almaz, isterse mülakat koyar. Devlet, ülkesinde her şeyi yapmaya muktedirdir. Sonrasında çıkıp bir grubu bahane ederek tüm programı alaşağı etmek çok yanlış bir tutumdur. Bu yapıldığında da ÖYP ve geldiği ruh tamamen bitmiş demektir.

Temel Bilimlerde Doktora Yapmak İsteyen Hekimler

Artık ÖYP olmadığına göre temel bilimlerde doktora yapmak isteyen hekimler üniversiteler tarafından açılacak 50d yani cari usül kadrolara başvurabilirler. Diğer yandan doktora yapmak istediğiniz bölümle görüşüp, doktorayı araştırma görevlisi olarak yapma isteğiniz varsa bölüm başkanı ile görüşüp size kadro açması isteğinizi iletebilirsiniz. Bölüm başkanı var olan kadroları sorgulayarak belki de 50d kadrosu açtırabilir. Siz de yapılacak genel alıma başvurarak değerlendirme kriterlerine göre üst sırada iseniz kabul alabilirsiniz. Genelde temel bilimlere ve doktora hekimlerimiz tarafından ilgi az olduğu için pek kimse ile yarışmayacağınızı söyleyebilirim.

Son Olarak

ÖYP programı rafa kalkmanın ötesinde tamamen bitmiştir. Belki de gelecekte farklı adlar ve benzer konseptler çerçevesinde reenkarne olabilir.

Özlük haklarına bakarak ÖYP programına dahil olmuş araştırma görevlilerine çok yazık edilmiştir. Oyun sırasında oyunun kuralları değiştirilmiştir.

Suçun şahsiliği esastır. Suçlular bizzat cezalandırılmalıdır. Ama bazı suçlular yüzünden ülkemizin geleceğine çok faydalı olan ÖYP programı ve program katılımcıları toptan cezalandırılmamalıdır / cezalandırılmamalıydı.

Temel bilimlerde araştırma görevlisi olarak doktora yapmak isteyenler bundan sonra 50d kadroları takip edebilirler.

Kariyerinizde başarılar dilerim.

Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı'nın (ÖYP) Bitişi

Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP), 2010 yılından bu yana özellikle yeni açılan üniversitelerin akademisyen ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak işletilen bir programdır. Daha sonraları akademisyen ihtiyacı olan büyük ve köklü üniversiteler de bu programa dahil olmuş, bu şekilde Türkiye'deki neredeyse tüm üniversiteleri kapsayan bir program haline gelmiştir.

Her ne kadar, sadece ALES, dil puanı, mezuniyet puanı gibi salt puanlara göre araştırma görevlisi alınması ve liyakati değerlendirmemesi eleştiri konusu olsa da, ülkemizin şartları düşünüldüğünde mevcut sistemde görece en liyakatli kişilerin alınabildiği, objektif bir program olmuştur. Gönül ister ki, Amerika gibi veya gelişmiş ülkeler gibi liyakatin ön plana çıkarıldığı, objektif bir akademisyen alım sistemimiz olsun. Fakat günümüz Türkiye'sinde ÖYP programından daha makul bir sistem yoktu, olamazdı da. 2010 yılından bu yana objektif bir akademisyen alım sistemi olarak ÖYP başlatılmıştı. Maalesef bu yıl, ne olduğu belirsiz bir "ALAN SINAVI" getirildi. ÖYP programının objektifliği bozuldu.

Geçen günlerde medyada ÖYP'nin kaldırılacağına işaret sayılan YÖK'ün gelecek sene olan 2016 yılıyla alakalı olarak Maliye Bakanlığı'ndan ÖYP programına dair bütçe istememesine dair haberler yansıdı. YÖK istemese de Maliye Bakanlığı ÖYP'ye bütçe ayırabilirdi, lakin ÖYP programının yürütücüsü olan YÖK bütçe istemediyse verilecek bütçe abuk olurdu. Bu haber 2016 yılı itibari ile ÖYP programının sonlandırılacağına önemli bir delildi. Fakat konunun ana muhatabı olan YÖK'ten daha bir ses ya da seda yoktu. Dün itibariyle YÖK bir açıklama yaptı ve gelecek sene itibariyle ÖYP programının olmayacağını ve sonlanacağını sitesinden resmi olarak duyurdu.

Keşke önce delikanlı gibi YÖK duyuru yapsaydı da öyle haberimiz olsaydı. Ayyuka çıkan söylentiler sonucu açıklama yapmak zorunda kalmasaydı. Bu olay bile YÖK tarafından sanki kamuoyunun arkasından iş çevrildiği izlenimi uyandırmaktadır.

Sözün özü, 2015 yılı ÖYP alımlarının yapılacağı son yıl olacaktır. Bundan sonrasında ise kişiler dışarıdan doktora yapabilirler ya da maaşlı olarak tam zamanlı doktora yapmak istiyorlarsa üniversitelerin "cari usül" alımları ile araştırma görevlisi olarak doktora yapabilirler. Muhtemelen Aralık 2015'te son ÖYP ile araştırma görevlisi alımı olacaktır.

Mevcut ÖYP'li Araştırma Görevlilerinin Akıbeti

YÖK, dün yaptığı duyuruda mevcut ÖYP'li araştırma görevlilerinin hak kaybı olmaksızın devam edeceklerini ve bu durumdan etkilenmeyeceklerini duyurdu. Yani bu konuda herhangi bir eklenen sıkıntı yok. Mevcut sıkıntılar ise hala devam etmekte.

Hekimler Olarak ÖYP Karnemiz

ÖYP programı başladığından beri hekimlerin ÖYP programına girişlerini takip eden bir hekim olarak hekimlerimizin ÖYP karnesini olumlu bulmuyorum. Başından beri birçok hekim ÖYP kadrolarına girdi, fakat bu sayı yeterli değil. Hekimlerimizin çoğu ÖYP programına baştan beri "TUS olmazsa" şeklinde baktılar. Maalesef birçok temel bilimler kadrosuna tıp harici kişilerin girmesine izin verdiler. 2016 yılı itibariyle ÖYP bitecek. Popülizmin etkisinde kalarak klinik branşların peşinde koşan, ama aslında temel bilimlerde mutlu olacak meslektaşlarımız artık ÖYP kadrolarına yerleşemeyecekler ve çok pişman olacaklar.

2012 yılındaki ÖYP yazımdan itibaren söylüyorum: ÖYP programı bir gün bitecek, tahminen 2015 civarında, diye. Çünkü bu araştırma görevlisi alımlarının aynı hızda devam etmeyeceği açıktı. Şu zamana kadar yerleşenler fırsatı değerlendirdiler, yerleşmeyenler ise çok pişman olacaklar maalesef ama geri dönüş olmayacak.

Sonuç

İyisiyle kötüsüyle bir dönem daha kapanıyor. Temel bilimlerde araştırma görevlisi olmak isteyenler 2016 yılından itibaren üniversitelerin ilanlarını takip edecekler. Şansları varsa kabul alacaklar.

Ülkemize ve hekimlerimize hayırlı olsun, hayırlısı olsun.

Kaynak:
- YÖK duyurusu (şu anda siteye ulaşılamıyor)
http://www.yok.gov.tr/documents/10279/0/Oyp_kaldirilma_karari_220915.pdf/55dcda8e-9f98-4a25-b9e5-f4ce81b21526
- Akademik personel sitesi (duyuruyu buradan okuyabilirsiniz)
http://www.akademikpersonel.org/anasayfa/yok-oyp-talep-yetersizliginden-sonlandirilmistir.html