YLSY / Gecikmiş Bir Uygulama Gecikmiş Bir Yazı

Yurt Dışında Lisansüstü Öğrenim Görmek Üzere Gönderilecek Adayları Seçme ve Yerleştirme gibi uzun bir adı olan YLSY, çeşitli devlet kurumları tarafından (MEB, TPAO, TCDD, Meteoroloji, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı,...) yurt dışında akademik eğitimlerini tamamlamaları için kişilere verilen bursun ve bunu sağlayan sistemin adıdır. Her sene bu kurumlar tarafından ihtiyaç belirlenir ve alanlara göre alımlar yapılır.

Alım Süreci

Başvuru ve seçilme sürecini ÖSYM yürütmektedir. İlk başvurularda adaylardan minimum olarak ALES'ten 70 puan, mezuniyet notu olarak 4.00 üzerinde 2.50 100 üzerinden 65 puan istenmektedir. Sonrasında ALES puanına göre en yukarıdan başlanarak kontenjan sayısının üç katı kişi mülakata çağırılır. Bu sistemde eskiden mülakat yokken şu an 8 Kasım 2013'teki yönetmelik değişimiyle mülakat getirilmiştir. Mülakat sonrasında da ALES puanının %40'ı, mülakat notunun %40'ı ve mezuniyet notunun 100 üzerinden değerinin % 20'si alınarak kişilerin yerleştirme puanı hesaplanır ve kişilerin tercihleri doğrultusunda kadrolara yerleştirilirler. Puan eşitliği durumunda yabancı dili yüksek olan aday yerleştirilir.

Mülakat notunun dağılımı ise şöyledir:
- Alan bilgisi konularına ilişkin bilgi düzeyi (20 puan)
- Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade kabiliyeti ve muhakeme gücü (20 puan)
- İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti (20 puan)
- Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (20 puan)
- Akademik çalışmalara yatkınlığı (20 puan)

Programa İlişkin Özellikler

Aslında blogdan da aşina olduğunuz ÖYP, YLSY'nin sadeleştirilip Türkiye içine entegre edilmiş halidir. Aslında ÖYP'nin öncüsü de YLSY'dir.

YLSY'nin özellikleri ise şöyledir:

Programlara yerleşen adaylar, eğer yabancı dil düzeyleri yeterli düzeyde (TOEFL 80, IELTS 6,0, DAFT'dan C2) değilse yurt içinde 6 ay ve yurt dışında 6 ay dil kursuna gönderilirler. Bu süreler içerisinde geçemeyenlere 6 ay daha mühlet verilir.

Yurt içi ve yurt dışı görevlendirmelerine senet imzalamak zorundasınızdır. Mecburi hizmetiniz yurt dışına gönderildiğiniz için görevlendirildiğiniz her 1 seneye 2 sene şeklindedir. Mecburi hizmetinizi vatana döndüğünüzde sorumlu olduğunuz, yerleştiğiniz kuruma yapmak zorundasınızdır.

TPAO, TCDD, Meteoroloji gibi devlet kurumlarının kadrolarıyla gidenlerin eğitimleri sadece yüksek lisansı, üniversiteler adına gidenlerin eğitimi yüksek lisans ve doktorayı kapsamaktadır.

YLSY ile yurt dışına gidip yüksek lisans ve doktora ya da sadece doktora yapıp yurda döndüğünüzde bağlı olduğunuz yer üniversite ise Araştırma Görevlisi Doktor, bir devlet kurumu ise Uzman statüsü ile başlarsınız. Üniversitelere yeni dönmüş kişiler yardımcı doçent ya da doçentlik gibi öğretim üyeliği pozisyonlarına atanmak istediklerinde bağlı oldukları üniversitenin akademik yükseltme şartlarını sağlamak durumundadırlar. Haliyle doğal bir yükseltme olmaz.

Her Zamanki Gibi: Tıp Doktorlarına Bakan Yönü

Daha öncesinde YLSY sistemi içerisinde tıp doktorlarına yönelik tıpta temel bilimler kadroları bulunmamaktaydı. Yakın zamanlarda gerçekleşen ve bugünlerde mülakatları gerçekleşecek alımlarla beraber artık sisteme bizler de dahil olduk. Geç kalmış bir uygulamaydı. Ama bundan sonra gelişerek devam edeceğini umuyoruz.

Son alımlarda üniversite kadroları olarak bizi ilgilendiren YÖK ve MEB kadrolarından sadece YÖK kadrolarında tıp fakültesi kadroları var. Bunlar da:

- İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Anatomi (SAY)(1 kadro)(Lisans mezuniyeti: Tıp, Veteriner)( eğitim görebileceği ülkeler: ABD/ALMANYA/İNGİLTERE/JAPONYA)
- İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Biyofizik (SAY)(1 kadro)(Lisans mezuniyeti: Tıp, Fizik, Biyoloji, Biyomedikal Müh., Tıbbi Biyolojik Bilimler)(eğitim görebileceği ülkeler: ABD/ALMANYA/İNGİLTERE/JAPONYA)
- İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi (SAY)(1 kadro)(Lisans mezuniyeti: Tıp, Fizik, Biyoloji, Biyomedikal Müh., Tıbbi Biyolojik Bilimler)(eğitim görebileceği ülkeler: ABD/ALMANYA/İNGİLTERE/JAPONYA)
- İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıbbi Biyokimya (SAY)(1 kadro)(Lisans mezuniyeti: Biyoteknoloji, biyomühendislik, biyokimya, biyoloji, kimya, eczacılık, diş hekimliği, veterinerlik, tıp)
(eğitim görebileceği ülkeler: ABD/ALMANYA/İNGİLTERE/JAPONYA)
(http://www.osym.gov.tr/dosya/1-71152/h/tablo-8-yuksekogretim-kurumlari-adina-ogrenim-yapilacak-.pdf)

Sonuç ve Dilekler

Umarız ki bu alımlar önümüzdeki alımların da öncüsü olur. Yurt dışına doktora için gönderilen hekimlerin sayısı artar. Zira güzel bir sistem.

Yararlanılan linkler:
- http://www.osym.gov.tr/belge/1-20451/2013-ylsy-kilavuzu.html
- http://www.osym.gov.tr/dosya/1-71152/h/tablo-8-yuksekogretim-kurumlari-adina-ogrenim-yapilacak-.pdf
- http://www.akademikpersonel.org/anasayfa/ylsy-nedir.html
- http://www.akademikpersonel.org/anasayfa/ylsy-basvuru-sartlari-degisti-mulakat-geldi.html
- http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/11/20131108-4.htm
- http://www.akademikpersonel.org/anasayfa/2013-ylsy-sozlu-sinava-girecek-adaylarin-aciklanmasi.html
- http://www.akademikpersonel.org/anasayfa/ylsy-2013-sonbahar-mulakata-cagirilacaklar-aciklandi.html

Doktor

Doktor nedir? Niye böyle bir yazıya gerek vardı? Önemli ve sorulması gereken sorular bunlar. Ülkemizde hem halkın hem de hekimlerin şu tek kelime hakkındaki bilgisi çok sınırlı. İşte bu yazıdaki amaç, bu tek kelime hakkındaki bilgileri sıralamak, hekimlerin yani tıp doktorlarının bu konuda bilgisini arttırmak ve halkı bilinçlendirmek.

Ülkemizde doktor deyince akla hemen tıp doktorları (MD, yani medical doctor) gelir. Oysa ki, tıp doktorlarından başka bir de diğer bölümlerde doktora yapmışlara verilen "bilim veya felsefe doktoru" unvanlı bilim veya felsefe doktorları (PhD, yani doctor of philosophy) vardır. Yabancı ülkelerde tıp doktorlarının isimlerinin yanına MD, bilim doktorlarının isimlerinin yanına PhD unvanları geldiği ve halk bu konuda bilinçli olduğu için çok sıkıntı yaşanmaz. Bizde ise halk bilinçsiz olduğu ve bilim/tıp doktoru ayırt etmeksizin herkesin yanına Dr. unvanı geldiği için bir karışıklık olur. Mühendislik fakültesi gibi alakasız bir fakülteye çocuğunu muayene ettirmek için gidenleri biliyoruz. Sonuçta halkın gözünde hepsi Dr. hepsi Prof. Dr. Lakin her sakallı dede olmadığı gibi her Dr. unvanı olan da tıp doktoru değildir.

Doktor Kavramı

Doktor (doctor) kelimesi Latince'de "öğretmek" manasına gelen "doct" kelimesinden türemiştir. "-or" ise "disiplin" anlamı katmaktadır. Son tahlilde Latince'de doktor, "öğretmen, hoca, öğreten kişi" manasında kullanılmaktadır. "Üniversitede öğretmenlik yapabilme ruhsatı" manasındaki "doktora (doctorate)" da, "öğreti" manasındaki "doktrin (doctrin)" de "doktor" ile aynı kökten gelmektedir.

"Tıp doktoru", tıp konusunda bilgili ve bildiğini öğretebilen kişi manasına gelmektedir o zaman. Asırlardan beridir tıp doktorlarına duyulan saygının nedenlerinden birisi de bu olsa gerek: Belirli bir konuda herkesten daha bilgili olması ve bu bilgisini halka öğretmesi. Halkımızın ortalama eğitim düzeyi ilkokul 5 seviyesinde iken bizler 6 sene tıp fakültesi okuyup yüksek lisans düzeyinde tıp fakültelerinden mezun olmaktayız. Anadolu'nun birçok yerinde, hatta büyük şehirlerde hala tıp doktorlarına/hekimlere "hocam" diye hitap edilmektedir. Aslında bazen cahil diye nitelediğimiz halk "doktor" kelimesinin manasını biz tıp doktorlardan daha iyi bilmektedir.

Hekim Kavramı

İşin aslına bakarsak eğer; tıp doktorluğu akademik bir unvandır. Sahada çalışan, hasta bakan tıp doktorları hekim (physician) olarak adlandırılır. Birçok yabancı ülkede tıp doktorları mezun olduktan sonra hemen sahada hizmet veremez. Önce 1 ya da 2 sene bir hekimin yanında staj yapmaları gerekir. Bizde ise tıp doktoru unvanını alanı mecburi olarak ertesi hafta göreve başlattığımız için yabancı ülkelerdeki kadar keskin bir ayrım yoktur. Tıp fakültesinden çıkan herkes ertesi gün hekimlik yapabilir.

Kavram olarak bakarsak hekim; tıp bilgisini hastanın yararı için kullanan hikmetli kimsedir. Yabancı dildeki karşılığı "physician" ise Latince'de "doğa bilimleri" manasından gelen "physica" kelimesinden türemiş "iyileştirici, tıp uygulamacısı" manasında bir kelimedir. Fizik, fizik tedavi ve fizyoloji de bu kavramdan türemiştir.

İşin ve Sözün Özü

O zaman biz tıp doktorları halkın saygısını kazanan yönümüz olan bilgimizi, kültürümüzü ve öğretmen tarafımızı tekrar ön plana çıkartmalıyız. Karşımızdaki insanlara göre seviyemizi ayarlayarak, hastalarımızın iyiliğini ve çıkarını düşünerek en iyi sağlık hizmetini vermeliyiz. Hekim olmanın gerektirdiği "hikmet"i tekrardan kazanmalıyız. Hekimlik; felsefi ve düşünsel yönü ve geçmişi en kuvvetli mesleklerden birisidir. O zaman felsefeye ve düşünmeye önem vermeliyiz. Bunu kazanmak için tıp tarihini iyi tetkik etmeli, etik mevzulara ehemmiyet vermeliyiz. Kimsenin hak ettiği parayı kazanmasına itiraz etmiyorum ama mesleğimizi de ticari kaygılara kurban etmemeliyiz. Hastanın iyiliği için çalışan tarafımızı ve hekimlik nosyonumuzu korumalıyız.

Luke Fildes - The Doctor

Luke Fildes'e ait olan "The Doctor" tablosu mesleğimizle alakalı birçok yerde geçer, kullanılır. Özelliklerinden sabaha karşı olduğunu, günün yeni aydınlandığını anladığımız bir odada doktor, geceden beri hastasının başında tüm dikkati ve ilgisiyle hastasını düşünmektedir. O zamanın tanı ve tedavi imkanları çok kısıtlıdır ama doktorumuzun ilgisi, alakası tamdır. Bu manzara, ressamı o kadar etkilemiş olacak ki, resmetme ihtiyacı hissetmiş. Bugün ise bu tabloda eksik olan tanı ve tedavi çok gelişmiş durumda ama bu sefer de doktorların hastalarına karşı olan ilgilerini ve alakalarını kaybettik. Bu kadar imkana rağmen ilgisini, alakasını kaybeden doktor karşısında hastalar memnun değiller. Oysa ki resimde, sağ arka tarafta minnettarlıkla, saygıyla, biraz da korkuyla doktoru izleyen hasta yakınını (muhtemelen babası) görürüz. Fazla söze hacet kalmadan, gördüklerimiz de anlatır zaten çoğu şeyi.

Meslek hayatınızda başarılar.

Not: İşin ve sözün özü kısmındaki meselelerle alakalı TED konferanslarından birisi olan Abraham Verghese'e ait "Bir Doktorun Dokunuşu" adlı videoyu izlemenizi öneririm.

http://www.ted.com/talks/lang/tr/abraham_verghese_a_doctor_s_touch.html

Yararlanılan Sözlükler:

- Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlük

- Nişanyan Etimolojik Sözlük

- Online Etymology Dictionary